Κυβερνητικό Έργο

Αυξάνονται οι παροχές, διευρύνονται οι δικαιούχοι και ενισχύονται η ανεξάρτητη διαβίωση, η κοινωνική συμμετοχή και η ισότιμη πρόσβαση

Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 2 Ιουλίου 2026, την έναρξη της πρώτης φάσης εφαρμογής του νέου Νόμου για την Κοινωνική Συμμετοχή, τη Συμπερίληψη και την Ανεξάρτητη Διαβίωση των Ατόμων με Αναπηρίες, ανοίγοντας τον δρόμο για μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών στην κοινωνική πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η μεταρρύθμιση εισάγει ένα νέο, ενιαίο πλαίσιο παροχών και υπηρεσιών, εναρμονισμένο με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, με στόχο την ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, της κοινωνικής συμμετοχής και της ισότιμης ένταξης.

Με τη σημερινή απόφαση αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή πέντε βασικών παροχών ανεξάρτητης διαβίωσης, οι οποίες συνοδεύονται από σημαντικές αυξήσεις στα ποσά των επιδομάτων, διεύρυνση των δικαιούχων και νέες δυνατότητες επιλογής και στήριξης για τα άτομα με αναπηρίες και τις οικογένειές τους.

Σημαντικές αυξήσεις στις παροχές:

• Η επιχορήγηση για αγορά αυτοκινήτου αυξάνεται κατά 50%, με τα σχετικά ποσά να διαμορφώνονται από €3.500 σε €5.250, από €4.500 σε €6.750 και από €9.000 σε €13.500. Παράλληλα, διευρύνεται το πεδίο των δικαιούχων, ώστε να περιλαμβάνει για πρώτη φορά παιδιά κάτω των 18 ετών, καθώς και άτομα ηλικίας έως 77 ετών που είχαν λάβει στο παρελθόν μία μόνο επιχορήγηση.
• Το Επίδομα Διακίνησης αυξάνεται κατά 33%, από €75 σε €100 και από €150 σε €200 μηνιαίως, προς όφελος περίπου 4.400 υφιστάμενων δικαιούχων, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026. Παράλληλα, το επίδομα επεκτείνεται σε νέες κατηγορίες δικαιούχων, όπως άτομα με κινητική, νοητική ή σοβαρή ψυχική αναπηρία που εργάζονται ή σπουδάζουν, καθώς και άτομα με τετραπληγία ηλικίας άνω των 65 ετών.
• Από την 1η Αυγούστου 2026 αυξάνεται κατά 10% το Επίδομα Προσωπικής Βοήθειας και Κατ’ Οίκον Φροντίδας, επίσης με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026. Παράλληλα, το επίδομα αποσυνδέεται από τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων. Για πρώτη φορά, τα άτομα με αναπηρίες αποκτούν το δικαίωμα να επιλέγουν τα ίδια τον προσωπικό βοηθό ή τον φροντιστή τους, σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες.
• Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 διπλασιάζεται το Επίδομα Συμμετοχής σε Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας και Απασχόλησης (ΚΗΦΑ), από €150 σε €300 μηνιαίως, συμβάλλοντας στη μείωση του οικονομικού βάρους που επωμίζονται οι οικογένειες.
• Από την 1η Οκτωβρίου 2026, τίθεται σε εφαρμογή το Επίδομα Υποστηρικτικών Αναλωσίμων, καλύπτοντας σημαντικές καθημερινές ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες.

Η πρώτη φάση της μεταρρύθμισης προβλέπει την ένταξη περίπου 3.400 νέων δικαιούχων μέχρι το τέλος του 2027, με πρόσθετη δημόσια δαπάνη περίπου €23,3 εκατ. το 2026, €35,7 εκατ. το 2027 και ήδη προγραμματισμένες πιστώσεις €45 εκατ. για το 2028, ώστε να συνεχιστεί η επέκταση των παροχών σε ακόμη περισσότερους πολίτες.

Πέρα από την οικονομική ενίσχυση, η μεταρρύθμιση αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η κρατική στήριξη προς τα άτομα με αναπηρίες.

Το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση στην εξατομικευμένη υποστήριξη, την ανεξάρτητη διαβίωση, την ελεύθερη επιλογή υπηρεσιών και προσωπικής βοήθειας, τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην εργασία και την εκπαίδευση, καθώς και στη μεγαλύτερη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες στην κοινωνική και οικονομική ζωή.

Παράλληλα, δημιουργείται ένα ενιαίο και σύγχρονο σύστημα παροχών, το οποίο αντικαθιστά το υφιστάμενο κατακερματισμένο πλαίσιο και επιτρέπει τη σταδιακή επέκταση της στήριξης με τρόπο διαφανή, βιώσιμο και προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες των δικαιούχων.

Η μεταρρύθμιση υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις των ατόμων με αναπηρίες και αποτελεί προϊόν εκτεταμένης διαβούλευσης, με στόχο την ανάπτυξη πολιτικών που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες και ενισχύουν την ουσιαστική συμπερίληψη.

Η απόφαση σηματοδοτεί την έναρξη της σταδιακής εφαρμογής ενός νέου μοντέλου πολιτικής για την αναπηρία, το οποίο θέτει στο επίκεντρο τον άνθρωπο, ενισχύει την αυτονομία και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες σε κάθε πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής ζωής.