Κυβερνητικό Έργο

Ενισχυμένα πολεοδομικά κίνητρα για αποκατάσταση διατηρητέων οικοδομών και αναβάθμιση του ιστορικού κέντρου της πρωτεύουσας

Η Κυβέρνηση συνεχίζει τις προσπάθειες για την ανάπλαση και την αναζωογόνηση της Εντός των Τειχών Λευκωσίας, επεκτείνοντας τα κίνητρα που στηρίζουν την αποκατάσταση και επανάχρηση των διατηρητέων οικοδομών της περιοχής.

Στο πλαίσιο αυτό το Υπουργικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του στις 11 Μαρτίου 2026, ενέκρινε την παράταση ισχύος του Σχεδίου Δράσης για την ανάπλαση και την αναζωογόνηση της Εντός των Τειχών Λευκωσίας μέχρι το 2030, δίνοντας περισσότερο χρόνο για την αξιοποίηση των ενισχυμένων κινήτρων και την προώθηση νέων επενδύσεων στο ιστορικό κέντρο της πόλης.

Το Σχέδιο Δράσης προβλέπει τη διατήρηση και αξιοποίηση σημαντικών πολεοδομικών κινήτρων, τα οποία περιλαμβάνουν:

(α) την αύξηση του μέγιστου χαρισμένου συντελεστή από 50% σε 70% και

(β) την αύξηση κατά 0,40:1 του ανώτατου επιτρεπόμενου συντελεστή δόμησης προς μεταφορά σε περιοχές δέκτες.

Τα κίνητρα αυτά στοχεύουν στη δημιουργία πιο ελκυστικών συνθηκών για την αποκατάσταση και επανάχρηση διατηρητέων οικοδομών, ενθαρρύνοντας την επενδυτική δραστηριότητα στην περιοχή.

Αξίζει να τονιστεί ότι η απόφαση για την παράταση του Σχεδίου λήφθηκε λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά τις σημαντικές δράσεις που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια, η υποβάθμιση της Εντός των Τειχών Λευκωσίας δεν έχει ακόμη αναστραφεί στον επιθυμητό βαθμό.

Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι τα υφιστάμενα γενικά οικονομικά κίνητρα δεν ήταν επαρκώς ελκυστικά για τους ιδιοκτήτες διατηρητέων οικοδομών, ιδιαίτερα λόγω τωνχαμηλότερων αξιών δομημένου εμβαδού και των μειωμένων συντελεστών δόμησης σε σύγκριση με τα ιστορικά κέντρα άλλων πόλεων της Κύπρου. Ως αποτέλεσμα, οι ιδιοκτήτες-δότες διατηρητέων οικοδομών αποκομίζουν μικρότερο όφελος από την πώληση του υπολειπόμενου και χαρισμένου συντελεστή ανάπτυξης.

Με την παράταση των κινήτρων μέχρι το 2030, δημιουργούνται καλύτερες προϋποθέσεις για την αξιοποίηση των διατηρητέων οικοδομών και την αναζωογόνηση της περιοχής.

Η Κυβέρνηση λαμβάνει επίσης υπόψη τις αλλαγές που προέκυψαν από τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο της οποίας η πολεοδομική αδειοδότηση και η διαχείριση των διατηρητέων οικοδομών μεταφέρθηκαν στον Κλάδο Διατηρητέων Οικοδομών και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως.

Η σημαντική αύξηση του φόρτου εργασίας, σε συνδυασμό με την ανάγκη ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού του Κλάδου, έχει επιφέρει καθυστερήσεις στην εξέταση και έκδοση αδειών. Η παράταση του Σχεδίου αναμένεται να επιτρέψει την αδειοδότηση περισσότερων οικοδομών και τη μεγιστοποίηση της αξιοποίησης των κινήτρων.

Κατά την ίδια περίοδο θα συνεχίσουν να υλοποιούνται και άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες για την αναζωογόνηση της περιοχής, όπως:

• το Πρόγραμμα Αναζωογόνησης και Αναβίωσης Περιοχών Πράσινης Γραμμής Λευκωσίας (2023–2028+2) της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας,
• το Σχέδιο Χορηγιών για Ενίσχυση της Επιχειρηματικής Δραστηριότητας στην Εντός των Τειχών Λευκωσία του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως.

Ο συνδυασμός των πιο πάνω σχεδίων και προγραμμάτων αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην ολοκληρωμένη ανάπλαση και αναζωογόνηση του ιστορικού κέντρου της πρωτεύουσας, ενισχύοντας την κατοίκηση, την επιχειρηματικότητα και την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της Κυβέρνησης για βιώσιμη αστική ανάπτυξη, προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στο κέντρο της Λευκωσίας.